ROMANO CENTRO Nr. 25, 06/1999

< zurück | Deutsch

Amaro školako ažutimos

E škola sî univar le śavořêngê taj vi le dadengê taj dejangê jek baro ćino. Vi le Řomengê aj vi le gaźengê. Le gaźe sîćile šêle bêršenca, kê sî but važno o manuš te źanel te xramol i te čitol aj kodolasa kam źanel xancî maj but. Amende, le Řomende nas kadja. Vi kana mora sas te źal pe ande škola, le gaźe či dikhênas amen, kê sam i amen manuš kodole themeskê. Sarsavi fajda sas amen la školako źanglimos ande kodja puraji vrjama, kana dabi dikhljam te aćas źuvinde ande kodola thema kaj trajisas. Amengê sas važno so maj sîgo te sîćos o zanato amare dadengo aj te korkořo kêras amaro kotoric manřo aj te arakhas khêr kaj te vendjaras. So fajdilas atunč jekha Řomnjakê o źanglimos la školako?

Pe adjesuji vrjama ande Austrija le raj mišto len sama, kê musaj le śavořê te źan ande škola, te źanen te čiton haj te ramon. Butivar le Řom poćinen glaba, kaj lengê śavořê či źan redovno ande škola. Numa adjes kon sîćol škola šaj mišto te fajdil la haj te nakhavel pesko trajo maj œukar. Kana jeg data vareso sîćile atunč korkořo pestar inkê kamen maj but te sîćon. Kodo kam aźutil le śavořê maj anglal te den gata pesko zanato, haj te arêsen pesko ciljo haj lendji poćin kam avel maj bari. Anda sa kako, so phendjam, la školako aźutimos sî amengê maj baro mandjin. Pe kaća vrjama sî amen karing dešupanź studentur, save sîkaven 40 śavořên jeg data vaj duvar kurkêstar ande `l khêra le Řomengê. Le studentur źan vi ande `l škole, te den duma le ranca pa školuimos le śavořêngo Kodolasa vi le śavořê but maj feder sîćon aj den pesko školako bêrš pe vrjama. Le učiteljur dikhên kaj le śavořê ćiden peśći zor te sîćon, le ocene la śolakê aven maj laśe, aj butivar aśel la familjakê jek laśo amal.

Jeg data śonestar maldjon sja le studentur ando RC, te pařuven pesko gîndo taj sîćon i von jek - avrestar, aj e F.Kovacic, andaj škola Petrusgasse, kaj sî la baro źanglimos ande sja la školaći sama, del anglal pe sja le puśimata. Te arakhas laśe studenton, kodja naj lokhês aj vorta kana avel o gor kata školako bêrš atunč dabi arakhas, svakoneskê kon rodel, školako aźutimos. Najis Devleskê źi akana arêsljam amaro ciljo taj arakhljam vi le love pala školako aźutimos. Amaro školako aźutimos sî pala`l Řom bilovengo, amen numa poćinas le studentur, kê vi von musaj varesostar te trajin.

But laśi bući kêrelas amari řomaji školaći aźutorkinja, e Kati Simić, kaj kêrelas bući ande škola kaj sî ando Petrusgasse. But aźutilas le śavořêngê ande škola aj le śavořêngê sas voj but drago. Butivar le Rom či mekên korkořo peskê śaven, te źan pe kasave thana, sar te źan po paj te najon, vaj te źan pe aver thana thaj durjon kata khêr bi peskê dadesko vaj la dako. Numa kana e Kati delas peśći vorba, te źal voj le śavořênca pe kasave thana aj pale te anel le palpale, atunč le Řom mekênas peskê śaven anda kodja, kê sas le paćamos ande late. Bezêx, kê akana la Katja naj la maj but vrjama pala kasave buća, anda kodja, kê mêritisajli. Amen paćas, kê źi pe tamna kam arakhas jek aver řomaji śej, kaj kam kêrel bući pe lako than.

Te šaj sîćon amare śavořê peśći řomaji śib vi ande škola,
kodo aśel jek puśimos. Amen ćidas sasti amari zor,
te na xasavol amari řomaji śib.

Photo: Großmutter von Sofija Jovanovic mit Familie

ROMANO CENTRO Nr. 25, 06/1999