|
<
zurück | Deutsch
Bajur, bajur, thaj pale bajur
Bajur, bajur, thaj pale bajur - o trajo le Řomengo ande ljuma, e gaźikaji, čačimasa naj ušoro. Kana bi lasas numa sja le maj melale buća te kêras aj kodja pe cîni śonešći poćin taj kana thaj kana le raj te kêrenas kak kongresur pa amende, te bi von sîkavenas pe angla amende amare aźutorja - puśimos sî, avelas atunči sja pe gaźengi volja? Dabi! Źi kaj naj amaro trajo sja kadja, sar o trajo le gaźengo, e gaźe pe svako vrjama kam arakhên jek modo, te thon makar zorasa e doš pe 'l Řom aj zorasa kam roden o bal ando anřo. Ake-ta jek čačo spildiš so pecisajlo vuni bêrš maj anglal:
 Je Řom, Kêldêraš, kaj sî po drom peska familjasa, del rigate aj anzarel pešći cerha po gor le gavesko. Źi kaj e Řomnji ćiravel xabe le śavořengê, o Řom ande kodja vrjama kêrel vignja, laśarel e pišota thaj astarel jag te hanol jek kakavi. Le śavořê phurden ande pišota aj lengo dad lel te hanol. Anda 'g data aven trin šîngale xoljarić haj skucon le dand po Řom, kaj hanol pešći kakavi, te kêrel kotoric manřo peskê śavengê. Xoljariko puśen le Řomes: "Kon san tu? Katar aves? Kas puśljan katka e cêra te anzares? Pe sigar an ćire lila, te dikhas, kon san!" O Řom phenel: "Rajalen, trajil tumen o Del, soste cîpin pe mande, me khanikas či mundardem." Aj le lole inkê maj xoljarić: "Aś, na de duma, numa sîkav ćo lil orde!" Le Řomes lel e dar aj pe sigar ankalavel o lil peskê melale vastenca. Kana le lole dikhên lesko lil, trublajvon xolinatar. Phenen: "Sostar sî ćo lil melalo haj sa śindo? Gracatar našti las les ande 'l vas, trubus te les sama pe ćire dokumentur, te aven šukar thaj vužê!"
Pe kodja o Řom lengê: "Jertin rajalen, tumen meljarden muro dokumento!" Le raj inkê maj but xoljavon, te ankljen andaj morći. Phenen le Řomeskê: "Dali źanes tu, so des duma? Amen či meljardjam ćiro lil. Dikh amare vas sî xalade thaj vužê!" Pala kodja o Řom lengê: "Me dikhav kaj sî tumare vas xalade thaj vužê, numa tumen či dikên muře, kaj sî bućatar melale aj tumen kamen anda jek te sîkavav o dokumento haj či den vrjama te xalavav muřê vas, t'aven vužê sar tumare, numa cîpin pe mande aj me daratar pe sigar ankalavav muřo dokumento melale vastenca. Puśav tumen, kon sî doš, vaj me vaj tumen, kaj sî muřo dokumento melalo, kana univar aven trivar vaj štarvar djesestar te roden mandar lila?!"
Ande kaća fjal, le raj nas le či jeg zor maj but te kêren e Řomeskê fijesavi glaba. Numa so kam avel, kana le raj haćardon zurale thaj hamin pe ande amaro familjarno trajo?
Kakalasa kamas te phandas jek bući, kaj pecisajli anglal vuni śon, kaj anel amen ande bilaśi volja: O Dejan Simić lja Austrijako pasošo. Sî les štar śave taj źanas leska familja de demîlt. Jeg detharin avile le šîngale pe lesko vudar haj len pesa leskê trine śejan, anda kodja, kê sas le bilaśo gîndo, te o dad seksuilas peskê cîne śejanca. Le śevořangê melale gada haj bimalade vorbe pe pesko dad, ande kodo bilaśo gîndo. Pe angluji data sas phares, te ankalaven o čačimos. Najis Devleskê, kê êl śeja či xasarde pešći paćiv. O Dejano trajil peska řomnjasa taj le śavořenca ando khêr kata o foro (Gemeindewohnung). Lesko dad, lešći dej taj but aver familja trajin ande čořivane cîne khêra aj poćinen bare love pe śonešći kirija. Kothe butivar maladjon sasti familja. Kothe našti avel prja but xalado taj šîlado kana trajin but Řom taj but śavořê kana khêlen peskê po soro djes.
O sas pe kris anda kodja sumnja. Po gor, kana le raj arakhle o čačimos avri, le Dejanos mekle les anda kodja, kê nas les či jeg doš pala kuko, so von gîndisarde. O Dejan Simić mothol, te trubula mek te phandaven les, vi ako naj leste či jeg doš, numa te mekên leskê śejan khêre, te trajin peska dasa thaj familjasa. Kodola trin śeja, but śona sî, desar bešên ando "Heim" bi peska familjako. E kris kaj grižil pe pala 'l cîne śavořê (Jugendamt), či mekên te bolden pe le śavořê kaj dad thaj dej anda kodja, kê von gîndin, kê le dades thaj la da naj le baro haćarimos śavengê. O Dejan Simić thaj lešći źuvlji naj kontra te kêren svako pregledo lenca, te trubula vi terapija, sar te sî, numa te mekên lengê śavořen te trajin ande pešci familija sar vi aver řomane śave. Le rangê avelas šukar, te von priznajin e doš kuko, so či kêrde vaj le rangê naj pe volja o trajo le Řomengo. So lengê aśel ando drom?
Avela anda kodja, kê von dikhên amen avere jakhênca taj či plačal le o trajo řomano anda kodja, kaj sam but phangle familjasa? Le Řomengê sî drago kana sasti familja trajil ande jekh soba. Le śave musaj trajin amenca. Naj volja te avel svakones po jek soba, sar kaj sî kodja ka 'l gaźe. De cîgnjara êl śave amenca khetane trajin aj sîćon, svako sja le buća ande maj but fjal. Amen kodolasa khanikaskê či aśas po punřo, čiti sam kontra gaźikane zakonoskê.
Kana bi sa o them avenas gaźe,
atunč le gaźe musaj sas maškar peste
te roden le bilaśen!
Photo: Dimitris Argiropoulus
ROMANO CENTRO Nr. 21, 06/1998
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
