|
<
zurück | Deutsch
NEVE ZAKONUR PALA STRÊJINI MANUŠ
O parlamento la Austrijako ankaladja o nevo zakono pala strêjini manuš, savo kam važîl kata o 1.1.1998. Vuni odluke kata o nevo zakono važîn već kata o 15.7.1997. O teksto le neve zakonosko dosta phares čitol pe aj but phares haćardol so kamen te phenen le raj kakale neve zakonosa. Kon kamel te źanel maj bufli informacija pa nevo zakono, šaj puśel kata o RC. O čačimos le neve zakonosko maj dikhasa sar kam avel.
O anav le neve zakonosko buśel "Integrationspaket", kodo sî numa jek šukar anav, kaj athavel le manušen, kê peskê anavesa sugestiril e integracija le manušengê. Eta, ramos akana vuni punktur pa nevo zakono:
- So buśelas źi akana "Aufenthaltsbewilligung", buśel de akanara "Niederlassungsbewilligung". So buśelas źi akana "Aufenthaltserlaubnis" kam buśel de akanara "Bewilligung für Studenten" vaj "Bewilligung für Saisonarbeitskräfte" aj kadja maj dur.
- Kon trajil ande Austrija pherde 8 bêrš legalno taj bi prekidosko, les khonik či tromal te del les drom andaj Austrija, numaj atunč šaj te den les avri tela nesave puśimata aj kodola sî puśimata la krisakê, te kêrdja kak bajo, so sî kontra Austrijakê zakonosa.
 Kon trajil maj but de jek bêrš taj maj xancî de 8 bêrš ande Austrija aj sî les bućaki dozvola aj bešimašći viza, numa kêrdja bući maškar kodja vrama po kalo, ilegalno, lokhês šaj den drom vi les, ilegalno te kêrdja bući jekh bêrš.- Kon trajil ande Austrija legalno maj but de 5 bêrš bi prekidosko taj momentalno sî lo bi bućako, les našti den drom andaj Austrija, te avela les volja maj dur te kêrel bući, te zaradil kotor manřo peska familjakê.
- Kon trajil legalno maj but de deš bêrš ande Austrija, našti den les drom andaj Austrija; vaj numa atunči troman te den les drom andaj Austrija, te sî les kazna phandaimašći maj but de jeg bêrš anda'l droge. Aj vi atunči troman te den les drom, te kêrdja maj butivar sja kodja doš aj pala kodja lja maj but de šov śon phandaimos, aj kadala kazne naj khosle.
- Kon lel angluji data bêšimašći viza thaj ande sa kodo bêrš aśel štar śon bi bućako, atunč le ran sî čačimos, te den les avri andaj Austrija.
- Kon lja pešći bêšimašći viza aj pala kodja le raj arakhên, kê či trubusarde te den e viza, sar jek primeri, kê xoxavnes venčisajlo, atunči le ran sî čačimos, te den les drom andaj Austrija.
- Kon bisterdja te lunģarel pešči bêšimašći viza pe vrjama, de akanara šaj te anzarel peskê lila pala lunģarimos vi le rangê ande Austrija. Či maj trobul te tradel pe kača sama and ekh aver them. Pale le ran sî le čačimos, te na maj lunģaren e viza, te varêso na maladjilo pe lenģi sama.
- E garancija, sar kaj sas źi akana, te garantis anda varêkaste, te lel pešći viza, kodja maj but naj, de kata 1.1.1998.
- Têrne, kaj trajin de śavořara legalno ande Austrija, le raj či troman te den len drom maj but andaj Austrija.
- E nevi bêšimagšći viza perel i maj dur ande "Quota". Vi o "Familienzusammenführung" (kodja sî, te anel-pe jekh źeno kataj familija ande Austrija) perel ande "Quota". Kon kêrel bući ande Austrija, šaj te anel peskê šavořên, numa te avena purane źi ka 14 bêrš, aj vi kodja perel ande "Quota". Maj purane śave, save nakhên 14 bêrš, i te sî nasvale, vaj dej vaj dad, či maj troman te aven ande Austrija pe sama kataj "Familienzusammenführung".
- E turističko viza či lunģardol, čiti pařugjol pe aver viza.
- Kon sî ansurime vaj mêritime jekhe Austijancosa vaj jekha Austrijankasa, sî len čačimos pala bêšimašći viza ande Austrija. E bêšimašći viza šaj roden ande Austrija. Neograničeno del pe e viza numa atunč, kana naj varêso kontra.
Sode bêšimaskê vize kam den pe, kodja još khonik či źanel. Sigurno sî, kê e "Quota" kam avel maj cîřa sar e "Quota" palune bêršešćì. Sa kodja kam avel vi la "Quota-sa" palaj dozvola la bućaći. Na numa anda kodala bajur sam grižime. Sî vi aver bajur. Kon trajisardja źi akana ilegalno ande Austrija vaj kon či kêrdja bući, kodoles č'avla či soski šansa, te laśarel peskê papire, kodja buśel, te nakhêl po legalno drom. O "Integrationspaket" la Austrijako integriril numa kodoles, kon sî već integririme.
Le manušikane čačimata sja maj zurales phanden pe!
Illustration: G. Gepp
ROMANO CENTRO Nr. 18, 09/1997
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
