|
<
zurück | Deutsch
KALJI
katar e Ilona Ferková
Sas jekh Rom, baro lavutaris. Andro vasta les sas jag, peskere bašavibnaha kheljarlas abo rovljarlas manušen, so les šunenas. Bašavelas Perješiste andre kavehaza. Sas les romnji the jekh čhajori. Igen kamelas muršores, kaj les te sikhadjahas avke te bašavel sar ov džanelas. Alje o Del len dinja ča la čhajora u buter čhaven na. E čhajori sas kaljisegnoro, te njiko lake na phendjahas aver sar "Kalji". O dad la čha narado dikhelas u mindig phenelas: "So tutar ela, Kalji? Ča pro baro trestos ulilal! Volindja man te el murš!" La Kaljake sas igen pharo, hoj o dad lake ča rakinel u njigda la na bečelinel. Jekhvar ilja počoral le dadestar e lavuta u brinkinelas pre late. "Se užar, dado! Me sikhljuvava!", phenel leske. "Dikheha, sar me bašavava, kaj tut vaš mange, na ladžaha!"
O čhave andro gav bašavenas pro gitari u e Kalji phirlas ke lende u giljavelas the sikhljolas pre gitara te bašavel. Tel jekh berš bašavelas feder pre gitara sar o čhave. Alje kerlas čoral, kaj pes o dad te na dodžanel. Jekhvar avla o dad xoljamen khere u rakinlas la Kaljake: "O Roma mange vakeren, kaj le muršenca bandi mares! Ta so, imar akanastar kames romes? Na phenavas, kaj ča pro baro trestos ulilal? Ča ladž amenge kheres!" "De smirom", phenel e daj. "Džanes mišto, kaj o Roma buter dothoven. La čhake dešuštar berš ta maj oj bi kamelas romes?"
"Dado, vaš mange tut na mušines te ladžal. Tu njigda manca šukares na vakerdjal, nigda mange tu phendjal, kaj tuke te giljavav. Ča mange rakines", phenel e Kalji. Lel e gitara telal o hadjos u le apsenca andro jakha xudel te bašavel the te giljavel. O dad ča šunel, o apsa leske čuljan tele le čhamenca. "Kalji, Kaljori miri, prebačin mange! Me na džanavas, kaj man hin ajsi čhaj!" "Akana tuke šaj phenav, soske phiravas kijo čhave. Lendar sikhliljom te bašavel pre gitara. Me tut igen rado dikhav, dado, barikanji som andre tute, kaj amen hin dad ajso lavutaris. Kajča tu man na kamehas", obhudlja le dades u čumidja les.
Maškar o Roma pes maj rozligendja, savi e Kalji hini lavutarkinja. Paljis savore Roma vakerenas "amari Kalji". Imar latar njiko na asalas. Ko la šundja te giljavel the te bašavel, ačhilja leske lokeder pro ljio.
(Anda o lil "Čorde čhave" katar e I.F.)
DUJ LAVA PAL MANDE
 Ulilom Rokycanjate 25.6.1956. Samas khere efta čhave, me somas pandžto. O dad sas phares nasvalo, invalidno, e daj kerelas phari bući, kaj amen te del te xal. O dad sas baro lačho the gođaver manuš. Kamelas, kaj amen te študinas, kaj ča khere na sas love. Džanelas te genel, sikhavelas amen, ale sas buter pal o špitali, sar khere. E daj te genel, te čhinel, na džanelas. Phirdjom avri ča oxto triedi, buter andre škola našti phiravas. O dad džanelas šukares te vakerel. Vakerelas amenge pal peskero dživipen. Sas les pharo dživipen. Imar čhajorake kamavas kada sa, so amenge o dad vakerlas, te čhinel, kajča. Na džanavas sar. Na paćavas, hoj pes del te pisinel romanes u čexika mange na džalas pal e čhib. E daj, o dad man lenas peha ko Roma. O Roma pre peste thovnas vera, kaj koda, so vakeren hin čačipen. Ole vakeribnastar me sikhlilom but pal o dživipen. Oda sas vaš mange buter sar škola. Či adadives rado šunav, so o Roma vakeren.
Hin man rom the štar čhaja. Le jilestar kamas, kaj xoča mire čhaja te sikhlon avri, te imar mange na sas o drom phundrado kijo sikhaviben. E jekhphureder čhaj hin khere paš o čhave, e Ilona phirel pre maškaruni poštovno škola, e Etela džanel lačhes anglicicka, e Lenka mek phirel andre zakladno.
Romanes xudnjom te pisinel, kana man arakhlom la Milenaha Hübschmannovaha. Joj man dinja te genel, so irindja e Tera Fabiánova vaj e Margita Reiznerová romanes. Akor dikhlom, hoj amari romani čhib hin lačhi na ča vaš o vakeriben, ale the vaš o pisišagos.
Miri angluni gendi kamav te del mire dadeske. Vičinelas pes Karel Danjo. Jov man sikhadja te kamel amari romani čhib the te del la paćiv.
Ilona Ferková
E Romendar sikhliljom but pal o dživipen. Oda sas vaš mange buter sar škola ...
Photo: Moses F. Heinschink
ROMANO CENTRO Nr. 15, 12/1996
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
