|
<
zurück | Deutsch
O ČORO ROM TAJ O ŽIDOVO
katar i Ruža Nikolić-Lakatos
Sas ka nas, sas jokar eg čoro Rom thaj sas les ek romni. Na dur lender sas jek bolta, trafiko, ka kinenas sako ģes, kinelas peske o phuro Rom o duhano, so žanel te pel. No sas le v'eg cigni khajnjori. Sako ģes tojias lenge 'k anro. Pe kodo anro denas ka o židovo taj kinenas o duhano. Na akanik so te kerel o čoro, phuro Rom? Lungi sas aba e ģes, aba karing o šila sas, žanen, taj aba cera sas leske o duhano. Jek paklivo, aba duj trobunas les ande'g ģes. Phenel jokar feri peska romnjake: "Sar avlas", phenel, "te žas perdal ka o židovo taj te manges les šukares, te del ma inke'g duhano. Dikhes", phenel, "naćhilas mange muro duhano. Phenesa leske, maj tehara dasa leske kodola du krajcara!" Las i čori Romni, vaģ kamlas vaģ niči, si te gelas, na, taj manglas. Das la o židovo, de kade phendas lake, tehara aba si te den leske du krajcara. No mištoj, lel.
O čoro, phuro Rom phenel, gindijpe pe ratja falo, so te kerel? Sar šaj kerel kodo, hod te tojij leske i khajni du anre, te šaj kinel sako ģes du duhanura. Las, phenel peska romnjake, te xaxavel la mišto, kam tojija du anre leske. Lel pe kodo, so te phenav tumenge, taj xaxavel la i čori phuri Romni, pharo sas lake, ke žanglas ke murdajvela, kana but te xan den la. De, si te kerdas, lako rom phendas lake, na? Taj avel, taj ži de tehara murdajlas, so gindin, i cigni khajnjori. Na akak i čori Romni rovel, ke nas la maj but feri kodi na. Akanik v'o čoro phuro Rom aba bunusajlas, ka xaxadas a khajnja, phendas peska Romnjake, te xaxavel la, kaj murdalas, akak č'o jeg duhano naj les. No so te kerel? Gindij-pe, phenel: "No so šaj kero?" Pušel latar, so te kerel, a romnjatar, phenel: "Ža", phenel, "ando foro taj an mange koporšovo!" Phenel: "Kero ma, hoģ mulem. Taj t'avela o židovo, phenesa leske, mulem aba, avri sim ande mulengo kher, ando hulahazo, na!" Taj lel i čori phuri Romni taj kerdas kodo.
Avel o židovo pe ratjate feli kade taj či kodo či phendas lake: "Laši ći rat", oda "O Del tusa", khanči, žal ande feri kade. Minģar anglunes sas leske te pušel e phures: "Ka le, mure duj krajcara? Č'akanik č'andan le!", phenel. Rovel akak i čori phuri Romni, phenel: "Raja ćo barimo, sar šaj kero, so šaj kerav, dikhes", phenel, "mulas muro rom. Vi muri khajnjori murdajlas. So sas ma jek pala muro šero, kodi jek sas ma!". Phenel: "Najo, khanči, akak aba", phenel, "de feri muro rom te na mulinon, maj feder avilon! Našti dav akak će du krajcara, t'avena ma love, dav le vi kade tuke!" "Na, na, khanči", phenel o židovo. "Si te žav avri", phenel, "ande murmunci akanik, taj ande si te xjav ande će romesko muj taj avri si te lav ande muri palma", phenel, "mura šurasa lesko ilo, te dikhav, sosko ilo sas les, kaj kadej žanelas te xoxavel", phenel vov. No taj las, či na či pušlas, či na či phendas lake: "Devlesa mukav tu", khanči! Las taj gelotar avri vorta ande murmunci.
N'aba pe ratjat' sas, kana kothe reslas, o čoro Rom pašjol ando koporšovo, opre mosa. Sama las, kana o židovo ande gelas. Taj źal kothe, dikhel o židovo, čačimasa pašjol kothe opre mosa ando koporšovo, o phuro Rom. Taj lel taj phenel leske, kadej sar žuvindo t'avilon, vorbij lesa. "Na", phenel, "či poćindan mure du krajcara, de akanik te žanes", phenel, "ande xijav ande ćo muj! Taj pala kodo pale avri lo ćo ilo", phenel, "te dikhav sosko-j", phenel. Las pe kodo o čoro Rom, či tromal angle te del khanči, mucisajlas, či žanel te vorbij ande dar. Čačimasa kerel. Las pe kodo, šuvel tele peski kalca taj žal opre pe kodo bado, kaj sas kodo koporšovo šuto! Na? Pe deski. Žal opre taj aba kamel te xijel ande lesko muj. Pe kodo puterdjol o vudar, taj aven ande štarvadeš čor. Taj duj žene anda lende anen pe pengo dumo eg gono, gono galbi. Sako po gono, žanen. No len, žan ande, šuven les tele, vorbin pe akanik. Ake kana kado dikhline, o čoro Rom taj o židovo, darajle akanik. Akak aba vi o židovo bisterdas v'e du krajcara, akak pe kodo sar žala avri. Našela-tar - se du darajle, de! Kako čoro Rom či tromal te vorbij misto židovo.
No lel, akanik cipij, zuradas pe pest' o čoro phuro Rom, phenel: "Akak aba sajek i!" Phenel: "So avla, avla", phenel, taj, "so Del dela pe mande, v'atunči", phenel, "vorbino, kam źutija pe mande te vorbino". Taj lel taj cipij jokar feri: "Kon angla kado šele beršenca mulan, aven!" Taj cipij pe kodo, o židivo opre, ande dar, žanen: "Žas aba!" Kana cipindas, ande soba šuši sas, na, kodi mulengi soba šundjolas, sar but žene te vorbindinon! Pe kodo darajle e čore čor, mukline sogodi kothe, či gindinde von pe galbi, khanči nas ande lengi godji, kana šundine, kon šele beršenca angla kodo mule, t'aven. Taj line pe avri, so gindin, andaj soba, taj line pe, našletar.
Akanik o čoro Rom opre ušćilas anda koporšovo, o židovo žanglas aba, ke či mulas, na. Taj line te ulaven pe pe lende, le galbi! Vi line sako peske rigate, šuven po jeg, po jeg, kade hoģ ulade le, e galbi khetane anda se du gone.
Akanik katka ke pale palpale t'avas pale pe čor, phenel o maj baro: "Trubujas te dikhas, so keren kola but mule, hoģ keći žene avile aba. Av tu manca", phenel jeke čoreske, "žas, dikhas", phenel, "halgatinas, so keren!" Taj len taj ašon e aver palpale, taj žan e duj te šunen. Ake vorta pe kodo, resline kothe, kana o židovo taj o čoro Rom aba ulade pe pe e galbi. Sakones mišto pele, na? Sakones dopaš pele. Atunči phenel e čore Romeske: "Haj mure duj krajcara, ka le? Vi kola si te des mange!" Atunči resle kothe, dikhen, e duj čor, kana kodo šundine. "Xalo-j amenge. Sigo, sigo te žastar katar", phenel o maj baro e čorengo. "So gindis", phenel, "keći mule si, hoģ anda kodola but galbi feri duj krajcara jutij sakoneske!", phenel. "Ale akak sigo palpale te žastar", phenel, ke sa xan ame kate", phenel. Taj line pe našle-tar, a jumasa geline-tar, na.
Katka ke pale o čoro phuro Rom las peske galbi khetane, lošandas, na, andaj dar, andaj but dar taj anda čorimo kerdjilas barvalo. Katka vi o židovo uģe, das vi leske duj krajcara, taj vi vov barvajlas. Taj line, geline-tar khere. Taj aver či trobujas, na, te mangel o čoro Rom lestar, e židovostar, duhano. Pala kodo či žanav mevi, ži keći sas leske dosta kodola galbi. Pala kodo šaj ke pale gelas leste, či žanas aba kodo. Te na mule žaģes train!
Pe kodo darajle e čore čor, mukline sogodi kothe, či gindinde von pe galbi, khanči nas ande lengi godji ...
ROMANO CENTRO Nr. 14, 09/1996
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
