|
<
zurück | Deutsch
PARAMIČI PAJ BAXT
(dujto kotor, skurtome)
katar o Mišo Nikolić
... Kade gelas, gelas taj kana perelas o kham pala mismeri, dikhel pe jek šukar umal jek baro šukar kopači (kašt). De tala kopači bešelas jek phuro, phuro manuš sa parne balengo taj parne šorengo. Kodo sas o sunto Del.
Kana avilas o Petre tala kopači, phenel o Petre: "Te aves baxtalo, phureja!" Phenel leske o sunto Del: "Te aves vi tu, Petre, beš tele taj hodinin tu e bare dromestar!"
Pe kodo phenel o Petre: "Phureja, sar žanes tu muro anav, ha?" "Ha", phenel o sunto Del, "me žanav, kaj žas taj anda soste žas, ke me sem o Del." "Jertosar mange, suntona Devla, ke či žanglem, ke tu san o sunto Del." "Naj khanči bajo, Petre. Pašljo tele taj sov taj tehara phenava tuke sa sogodi, feri tu musaj kate te ašes jek kurko manca." Phenel o Petre: "Mišto, Devla".
Pe detharin, kana uštilo o Petre, so dikhêl pe kodi šukar umal? Jek šukar, but šukar vila, kher baro taj e udara sa anda sunakaj, taj e felăstră andre ande vila sa glancilas sar o sunakaj. O Del akhardas e Petres, te avel andre ande vila, te dikhel sar si andre.
De akana kamav me, o Mišo, kon skiril kadi paramiča, svako tumendar, kon ģinavela la vaj kon ašunela kadi paramiča, mišto te del pe gindo, oģ naj but but čačimo ando trajo e manušengo andaj kadi šukar paramiča.
Angluno ģes: Kana o Petre das andre ande vila, sas vi so te dikhel ...
... No o oxtoto ģes, kana uštilas o Petre, avilas leste o sunto Del taj phendas leske: "Dikhlan, Petre, so sas ande kado kurko." O Petre phendas bare čudasa:
"Suntona Devla, sar sas kado sa, sar maladilas kodo ... "
Atunči phendas o sunto Del: "Dikhlan, Petre, o angluno ģes: kodol barvale taj baxtale manušen, kaj khelenas-pe e lovenca taj e galbenca, taj sas len sa sogodi so von kamenas. Taj xanas taj penas andaj sunakune tijarja taj poxarja. Dikhes, ande kasavo baxtalo časo kerģilas ćiro phral, o Marko, anda kodo si lo baxtalo taj barvalo.
Ando dujto, ģes si manuša, save kerģile ande kodo časo taj si len sogodi kher, love, te xan, te pen, feri kaj naj len keći sunakaj taj galbi.
O trito ģes si manuša, kaj kerģile ando kodo časo, si len kher, te xan, te pen, feri cera love.
O štarto ģes kerģile manuša, save pesko intrego trajo si te źan te keren bući, te šaj te avel len so te xan taj so te pen taj jek kheroro.
O panžto ģes kerģile manuša, kaj pesko intrego trajo keren bući, feri te avel len jek sobica taj jek kujna taj vareso te xan. O šovto ģes kerģile kasave manuša ando kasavo časo ta pesko intrego trajo lošan te avel len, kaj te šuven pesko šero, taj jek kotor manro te xan.
Pale o eftato ģes, kana e koliba majnem perelas taj nas ande koliba či pato, či mesală, či manro, ande kodo časo kerdjilan tu Petre. Taj tu avesa ćo intrego trajo čoro taj bibaxtalo.
Feri ašun, so phenav tuke. Ćire phrales si jek šejori taj voj kerģilas vorta ando kodo časo sar lako dad. Khere te žasa, phen će phraleske, te del la tute, tu te barjares la, ke ande laki baxt si te kerdjos kasavo barvalo, inke maj barvalo sar ćo phral. Feri jek phenav tuke: Kana barvalo avesa, te na tromas šoha ande ćo trajo, kana vareko pušela tu: "kasko kado barvalimo?", te na phenes, ke ćiro, numa mindig te phenes: "Kado si e Milicako!" ...
"Mišto, dragona Delva, feri inke si ma vareso te pušav tut. Sar avavas tute, raćardem kaj jek familija taj mangle ma, te pušav tu, sostar von keći but xan taj šoha naj čajle." "Ah kodola. Phen lenge, Petre, ke šoha či avena čajle źi kaj či lena peske dades taj e deja pala bov, taj te šuven len palaj mesală, taj o angluno tijari xabe te den e dades taj e deja, atunči anda jek tejari xaben avena sa e trin čajle." ...
... Kade gelastar maj dur karing khere. Kana khere reslas, pušel les o phral: "Kaj sanas, tu čoreja taj dileja? Man but bući si ma, ke naj ma vrama či me taj či muri romnji te las sama pe Milica. Mišto kaj avilan khere, te šaj les sama tu pe late!" Pe kodo phenel o Petre: "Mišto, phrala, de akanara me si te lav sama pe late ta si te sićarav la, te ramol taj te djinavel." No katar kodo ģes las kade mišto te žal e Petreske, ta ande trin, štar berš kerģilas o maj barvalo taj maj ašundo. Pe leski phuv barjolas o maj lašo ģiv, pe kopača e maj laše ambrola, phaba, pruni, kukurizurja e maj laši lucerna taj po trivar ando berš. Kade ćindas inke but umală taj baro, baro kher taj kade e šejori, e Milica, barjolas leste. Pala kodo naćile deš berš o Petre phiraģolas svako ģes andaj peske reza taj paj kodoj umală, maškar e luluģa ande peske šukar bară. De e manuša nakhenas, taj pušenas les e manuša: "Kasko kado barvalimo taj kado but šukarimo?" De vov mindik phenelas: "Kado si sa e Milicako."
Kade jek ģes sar phiradolas maškar o ģiv taj e reza, nakhenas varesoske manuša taj vorbinas maškar peste taj phenenas: "Jaj Devla, će šukar ģiv, taj soski šukar drakh, taj soske šukar kopača taj šukar kher de kasko si kado, kado si o maj baxtalo manuš." De o Petre ašundas, so vorbin e manuš taj ando barimos phenel e manušenge - ke bisterdas, so phendas leske o sunto Del - "Kado sa sogodi dikhen, sa si muro." Jokar sa taj anda jek data las sa te phabol vi o kher, vi o ģiv, vi e kopača, vi e rez. De o Petre las te našel palaj gaže taj cipilas: "Naj kado sa muro! Kado si sa e Milicako!" Feri kodo či moldas leske khanči ...
Kana sa sogodi phabilas, avilas lesko phral taj las e šejora lestar, ke pale nas les maj but khanči taj čorajlas vorta kade, sar so sas, ta nas les, kaj te šuvel pesko šero.
No Šavalen, naj kodo čačimo, sar si e manušeske e Devlestar šinado, kade vi si te trajil taj kade si vi te merel?
Varekon kerģol pe luma baxtalo, trajil pe luma baxtales taj vi merel barvales. Varekon kerģol pe luma bibaxtalo, trajil pe luma čorivanes taj vi merel ando čorimo. Kadi paramiča phendas la taj skirindas la o MIŠO.
"Me žanav, kaj žas taj anda soste žas, ke me sem o Del."
ROMANO CENTRO Nr. 10, 09/1995
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
