|
<
zurück | Deutsch
BIMANUŠIKANO, DUŠMANICKO MUNDARIMOS ANDO OBERWART
Bari dukh aj dar ande´l kokala sî amen kata o dušmanicko mundarimos pe´l Řom ando Oberwart, ande răt 4. februari. E dukh lenga familjaći kêrel i amengê po ilo bari žală.
De atunčara phiras vi amen bare gîndonenca thaj phară brigasa. Katar kaća bibax, so pecisajli le Řomenca ando Oberwart, e Řomenģi dar kata´l gaźe să maj buflili.
Pala koğa bibax, êl šîngale gîndisarde, kê´l Řom korkořo maškar peste mundarde-pe. Anda koğa ćinosarde să le Řomengê khêra, ke anglunes sas le bilaśo gîndo pe'l Řom. Le šîngale gîndisarde, kê êl Řom korkořo thode e bomba ande maškar la raćako, te bi řespinas e tabla, kaj ramolas pe late: "Řomale, palpale ande Indija". 36 časur palal dine po gor, kê o atentato nas Řomendar, numa nasule gaźendar. But vrăma nakhli, źi kaj le gaźe avile po čačimasko gor, kê le Řom naj kadići but źangle, te bi kêrenas kasavi bomba. Mišto źanglol-pe, kê či jeg data či ašundilo, kê le Řom, hamin peskê naja ande kasave buća. So maladol bilaśimos, angluno gîndo le gaźengo sî pe´l Řom. Pala jek lungo vrăma, źi kaj le raj arakhle o vorta čačimos, sar sas, antunč pařugle o bilaśo gîndo anda´l Řom thaj ilestar anzarde le Řomengê jeg bari žală thaj line te grižin-pe, sar saj maj mišto te aźutin le Řomengê. Vi o kancelar la Austrijako gêlo inča, te dikhel o trajo le Řomengo aj dija pešći vorba, kê kam aźutil le Řomengê so sî ande lešći zor. Vi o presedniko le themesko thaj but aver ministur sas pe pomana thaj mothode, kê sî von jekhe ilesa le "Austrickone Řomenca".
 Să maj but źene brigin, te na maladol i lengê bilaśimos. Kata le dušmaja, kaj thode e bombe, źi akana khanikas či astarde, čiti vurma naj. Pa aver rig, o zakono anda streijni manuš, sasavo ğes să maj zuralo thaj nasul avel thaj vorta malavel le Řomen pa šoro. But bêrš nakhle, desar le Řom avile ande Austrija, kaj le gaźe voljasa kamle le, kê kêrde kasavi phari thaj melali bući, kaj le gaźe či kêrenas kasave buća. Numa să o laśimos le Řomengo bisterdilo aj le raj lokes, jekhes po jekhes den drom andaj phuv.
Či tromas te kêras granica maškar le Řom, save trajin ande jek phuv, thaj te alosaras save sî laśe, save bilaśe. O Romano Centro kethane la Řomaja organisacijasa anda Oberwart mothodă puterdes jekhe glasosa pe "Pressekonferenz" aj sîkhadă duj čačune bajur. O angluno bajo sas katar o Dušan Nikolić. Leskê dešušove bêršengê śaves mundarda jekh nacista neve bêršesko 1993/94, bară śurăsa po drom.
Paša leste sas lesko cîno phral, kaj să kodo mundarimos dikhla peskê jakhenca. Atunč pa kako baro bajo le gaźe čisar či grižisajle, sar god kê khanči či maladilo. Amen či kamas xoxamne asvă aj svatur avrăl o ilo. Či dikhas, kê sî goğaver, te el Řom xasaren pešći bući anda vas, anda koğa, kê sî le cîno khêr aj cîni poćin. Pušas amen, kana le Řomen sas maj baro khêr thaj maj bari poćin? Kon źi akana grižosajlo anda´l Rom?
Na numa ande demîltuji vrăma sas le Řom, dine drom thaj o trajo le Řomengo jek trajo ande dar katar e diskriminacija thaj mundarimos. Vi ande amari vrăma train le Řom bară darasa, kê sa maj but buflol e diskriminacija thaj o mundarimos anda rasističko gîndo, vorta ande´k vrăma, kaj bi trobulas manuš t´avel maj puterdo karing aver źene thaj karing aver kultura. O dušmanicko atentato, trobul te vazdel amen katar e lindri thaj să maj but trobul te las sama, te na das duma pa aver źene bimanušikanes, thaj te aven amare gîndur dur katar sasavi diskriminacija.
Te del o Del, te pařuglol o gîndo le źenengo ande Austrija pe laśi sama, pala kodo bimanušikano atentato ando 5. februari. O them ande Autrija trobul te źanel, kê savoře Řomengê trobul aźutimos, na numa le Řomengê ando Burgenland.
Emmerich Gärtner-Horvath
(Geschäftsführer Verein Roma)
Aśilăm ande dukh thaj ande bari griža pala familije le mundarde Řomengê ando Oberwart. Amare gîndur sî karing lende.
Photo: Gerhard Sokol
ROMANO CENTRO Nr. 08, 03/1995
|
|
 |
ROMANO CENTRO
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
|
|
